Una akong nakakita ng kopya ng librong ito sa A Different Bookstore sa Glorietta. Hindi ko binili. Pagkatapos ng ilang araw, natanto kong mali ang aking ginawa. Bumalik ako sa mall, pero wala na s'ya. Hanap ako nang hanap, taon ang lumipas. Minsan nakakakita ako ng Collected Non-Fictions, at dahil pareho ng disensyo aakalain kong sa wakas ay natagpuan ko na ang librong aking nagawan ng napakalaking kasalanan.
Higit sa limang taon ang lumipas. Wala nang A Different Bookstore sa Glorietta. Pero sa Green Hills, meron pa. Isang libo lang ang laman ng ATM ko noon, pero winithdraw ko pa rin. Di ko na ako papayag na muling magkamali.
At ngayon, sa wakas, nabasa ko na ang lahat ng maikling kwento ni Jorge Luis Borges.
Napakalaking accomplishment! Parang nung matapos kong mapanood ang sampung seasons ng Stargate SG-1. May dalang hiwaga ang mga textong ito. Sa isang episode ng SG-1, tinrap nila Jack ang mga anyong-taong Replicator sa time dilation field ng mga Asgard. Di ko malilimutan ang rurok na eksena: palapit na sina First kay Fifth, mapipigilan nila ang aktibasyon nito at malilipol nila ang buong galaxy. Pero hindi, nagslomo sila--nabitag. At di ko rin makakalimutan ang huling pangungusap ng "The Two Kings and the Two Labyrinths": "Glory to Him who does not die."
Tulad ng marami, una akong nahali ng mga kwento sa "Ficciones." Pero nadiskubre ko sa koleksyong ito ang mga katha sa "Brodie's Report," na para sa akin ay kasing exciting at awe-inspiring ng mga nasa huli. Dahil wala na akong personal anecdotes tungkol kay Borges, maglilista na lang ako. Ito ang listahan ng mga pinakatrip kong kwento mula sa bawat libro.
1. A Universal History of Iniquity: "Et cetera." O sige, hindi ito iisang kwento, pero nasa ilalim sila ng iisang pamagat, at magugustuhan ng mambabasa kahit sunod-sunod basahin.
2. Fictions: "Death and the Compass." Bagaman wasak ang utak ko sa "The Garden of Forking Paths" at "The Lottery in Babylon," pinakagusto ko ang detective novel na ito na kritisismo ng genre.
3. The Aleph: "The Two Kings and the Two Labyrinths." Kupal ang pangungupal kay Neruda at sa mga English major sa "The Aleph," pero mas may sipa ang TT. Sa kasong ito mas nanaig ang sapak kaysa pyrotechnics.
4. The Maker: "A Dialog About a Dialog." Mga dagling matatawag ang nasa loob. Ang "Dialog" ang pinili ko dahil di ko na rin maaalala kung nagpakamatay nga ba ako o hindi.
5. In Praise of Darkness: Walang nanalo. Cute ang mga kwento, pero wala akong nagustuhan. "The Ethnographer" na ang pinakamalapit sa pagiging numbah wan. Di ko na maalala kung alin sa mga libro ni Borges ang sinabi ni Coetzee bilang "walang naidaragdag" sa kanyang kadakilaan.
6. Brodie's Report: "Brodie's Report." Maraming surprises dito, lalo na ang "The Story from Rosendo Juarez," na intertext sa isa sa mga naging sikat na kwento ni Borges, pero pinili ko ang "Report" dahil sa aking mga pinag-aaralan ngayon.
7. The Book of Sand: "The Mirror and the Mask." Dito rin, andaming mahusay. Isa na ang "Sand." Isama mo na ang "The Other." Pero pinakaexciting ang MM.
8. Shakespeare's Memory: "August 25, 1983." Sabay naming binasa ni Ely out loud sa Baguio ang "August," at nang lumabas sa aking mga labi ang mga huling salita nito'y pakiramdam ko panaginip lang ang buong buhay ko.
Bukod sa mga kwento, napakahalaga rin ng mga vorwort at nachwort na matatagpuan sa Collected Fictions. Dito, sinusuma ni Borges hindi lamang ang mga tema ng kanyang likha kundi ang kanilang pagkakapareho ng istilo. Maraming matututunan dito ang mga gugustuhing magsulat.
